2. Przyczyny, skutki i uczestnicy kryzysu
10 kwietnia 2010Głównymi przyczynami kryzysu były:
1. Nielegalne zjawisko przekazywania tzw. zwrotów, czyli zepsutego, niesprzedanego mięsa od hipermarketów do zakładu.
2. Traktowanie przez Prokuraturę zmiany terminu ważności wędlin jako wykroczenie, a nie przestępstwo w przeszłości.
3. Korupcja i niejasne procedury.
4. Ogólne przyzwolenie pracowników, zarządu firny na niestosowanie żadnych przepisów bhp.
5. Poleganie na wizerunku, który Constar wyrobił sobie w przeszłości poprzez posiadanie wszystkich certyfikatów, a także najnowocześniejszych sposobów produkcji.
6. Skuteczne śledztwo dziennikarzy i natychmiastowe nagłośnienie sprawy.
Podstawowymi skutkami kryzysu były:
1. Utrata i spadek zaufania klientów, a także kojarzenie marki Constar z „odświeżaniem”. W tym także utrata poważnych klientów zagranicznych (Słowacja).
2. Spadek zysków poprzez m.in. zamknięcie firmy na 10 dni.
3. Ogromne koszty (2 mln zł) dla Animexu związane z odbudową wizerunku i pozycji na rynku.
4. Wzrost znaczenia konkurencji na rynku wędlin.
5. Zwrócenie uwagi na niejasne procedury obowiązujące w branży mięsnej.
6. Przywrócenie porządku i zasad bhp w Constarze.
Uczestnicy:
1. Constar S.A
Zachowanie przed kryzysem:
- symbol polskiego przemysłu mięsnego, jeden z najnowocześniejszych zakładów w branży;
- jako druga firma w kraju wdrożyła specjalny system HACCP (analizy zagrożeń kontroli);
- łamanie przepisów poprzez dodawanie 10% zwróconego, zepsutego mięsa do świeżego, gotowego na sprzedaż; a także przyklejanie nowych etykiet ważności;
- brak higieny pracy w zakładach;
Zachowanie po kryzysie:
- zwolnienie dyrektora i prezesa z zajmowanego stanowiska;
- zakaz przyjmowania zwrotów (niesprzedanych wędlin) od hipermarketów;
- wydanie oświadczenia o współpracy ze „wszystkimi zainteresowanymi”;
- zaprzeczenie występowaniu łamania prawa w zakładach przez rzecznika prasowego na pierwszej konferencji prasowej;
- zachowanie wszystkich certyfikatów i wznowienie produkcji po dziesięciu dniach;
2. Rzeczpospolita i telewizja TVN
Zachowanie przed kryzysem:
- zatrudnienie się Alicji Kos (reporterka TVN) w dziale pakowania wędlin i wykorzystywanie ukrytych kamer;
- opublikowanie wyników wspólnego śledztwa w programie „UWAGA” oraz w Rzeczpospolitej;
Zachowanie po kryzysie:
- Otrzymanie Nagrody im. Andrzeja Woyciechowskiego za odwagę w odkrywaniu prawdy dla Alicji Kos z programu TVN „Uwaga” i Wojciecha Cieśli z „Rzeczpospolitej”;
3. Pracownicy
Zachowanie przed kryzysem:
- nikt od nich nie wymagał przestrzegania niewygodnych procedur (zmiana ubrania i prysznic przed wejściem na halę produkcyjną);
- segregowanie wędlin na bardziej spleśniałe i mniej spleśniałe;
4. Inspekcja weterynaryjna
Zachowanie przed kryzysem:
- pozorne codzienne kontrole;
- wielka kontrola 990 rzeźni w całej Polsce i stwierdzenie nieprawidłowości w 2/3 zakładów na przełomie 04/05r.; - zarządzenie natychmiastowej kontroli zakładów i znalezienie poważnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu zakładu;
- znalezienie nieświeżego mięsa w dziale ekspedycji i zamknięcie działu pakowania w Constarze;
- 26 kwietnia 2005
Zachowanie po kryzysie:
- zgoda na wznowienie produkcji
5. Sklepy i hipermarkety
Zachowanie przed kryzysem:
- odsyłanie niesprzedanego starego i zepsutego mięsa w kartonach;
Zachowanie po kryzysie:
- wycofanie z półek produktów firmy Constar S.A;
- szacowanie poniesionych kosztów;
- wywieszenie specjalnych tablic przez Auchan:
- wprowadzenie zakazu sprzedawania produktów Constaru na Słowacji;
6. Animex
Zachowanie po kryzysie:
- wynajęcie firmy konsultingowej i przeznaczenie 2 mln. zł na odbudowę wizerunku Constaru;
7. Urzędnicy państwowi
Zachowanie przed kryzysem:
- brak wprowadzenie potrzebnej nowelizacji ustawy;
Zachowanie po kryzysie:
- nazwanie sytuacji „draństwem i skandalem” – Wojciech Olejniczak (ówczesny minister rolnictwa);
- poinformowanie Komisji Europejskiej;
- zawieszenie powiatowego lekarza weterynarii
8. Prokuratura
Zachowanie po kryzysie:
- wszczęcie śledztwa;
- utworzenie specjalnej komisji;
- ogłoszenie nadzoru nad śledztwem przez zastępcę prokuratora generalnego (Kazimierza Olejnika);
- postawienie zarzutów dla powiatowego lekarza weterynarii w Starachowicach oraz dla trzech innych inspektorów inspekcji weterynaryjnej;
- postawienie zarzutów dla byłego dyrektora i prezesa Constaru Marka Cz.;
9. Klienci
Zachowanie po kryzysie:
- nieświdomość; - oburzenie;