2. Dokładność relacji
13 września 2011Dokładność relacji odnosi się tak do przedstawiania faktów, jak i poglądów.
W obszarze faktów (danych źródłowych, przebiegu i efektów doświadczeń i eksperymentów, wyników ankiet, bezpośredniej obserwacji itp.) ważna jest nie tylko ścisłość w ich relacjonowaniu, ale także określone podejście metodologiczne, blokujące uzyskanie wyników jednostronnych czy nawet tendencyjnych. W każdym warsztacie naukowym i w każdej metodzie jest to jedno z podstawowych uwarunkowań badawczych.
W obszarze poglądów chodzi o prezentację obiektywną, rzetelną, nie mającą charakteru celowo wybiórczej, wyrwanej z kontekstu. Sumienna relacja oznacza, że nie pomija się także tych okoliczności, które świadczą przeciwko szczególnemu czy ogólnemu wynikowi pracy.
Wreszcie – opis materiałów powinien pozwalać na wyraźne rozróżnienie wyników badań własnych i cudzych, ustaleń magistranta i ustaleń przejętych od innych autorów, co musi znaleźć wyraz we właściwym redakcyjnym uformowaniu pracy.
Stosunek do cudzych poglądów (zwłaszcza znanych i uznanych autorytetów) winien cechować szacunek, nawet gdy piszący wyraźnie się z nimi nie zgadza.
Krytyka dopuszczalna jest zawsze, byleby była prowadzona w sposób logicznie spójny, tj. taki, w którym kontrargumenty trafiają w argumenty, a krytykujący konsekwentnie trzyma się założeń terminologicznych i pojęciowych odpowiednio zrelacjonowanych wobec tych założeń, które legły u podstaw krytykowanego stanowiska, nie imputuje autorowi kwestionowanego poglądu wartości, które z tego poglądu nie wynikają, nie traktuje jako uchybień autorskich tych ustaleń, które były uzależnione od ogólnego stanu wiedzy w czasie, w którym pogląd był prezentowany.
Warto na tej kanwie podnieść, iż postulatem dokładności relacji można objąć również całość rozważań magisterskich widzianych w kontekście wymogów konsekwentnego przestrzegania przyjętych założeń, dostatecznego określenia używanych pojęć, klarowności terminologicznej, unikania zagmatwania znaczeniowego.