4.2. Rozmowa kwalifikacyjna z kandydatem do pracy cz.4
29 listopada 20102. Analiza wzorów zachowań kandydata.
Ta metoda również analizuje zachowania kandydata, ale w jego życiu po to, aby ustalić jakich wyborów odnoszących się do kariery zawodowej dokonał on w jego konkretnych sytuacjach życiowych. Przedmiotem analizy mogą być wybory dokonywane przez kandydata np. szkoły, zawodu, kariery zawodowej itp. na tle jego życia. Na tej podstawie usiłuje się poznać nastawienie kandydata do życia – czy jest ono proaktywne, czy reaktywne – oraz sposób, w jaki rozwiązywał on swoje problemy: agresywny, asertywny czy pasywny. Te wzorce zachowań kandydata są następnie porównywane z pożądanymi wzorami zachowań na stanowisku, o które się ubiega [11, s. 134].
Rozmowy kwalifikacyjne prowadzone zarówno przez pracodawców jak i różne agencje doradztwa personalnego przebiegają w zasadzie podobnie. Obok pytań specyficznych wynikających z wymagań pracy na stanowiskach, padają pytania ogólne o podobnej treści. Na podstawie literatury krajowej i zagranicznej oraz własnych źródeł informacji przedstawiam zbiór pytań ogólnych najczęściej zadawanych kandydatom do pracy [3, 5, 6, 8, 18].
1. Pytania dotyczące kwalifikacji, wykształcenia i znajomości firmy:
- Co Pan wie na temat naszej firmy?
- Jak ocenia Pan swoje przygotowanie zawodowe?
- Jakich trudności spodziewa się Pan w pracy w naszej firmie?
- Jakie produkty (lub usługi) wytwarza nasza firma?
- Dlaczego Pan sądzi, że jest Pan odpowiednim kandydatem do oferowanej przez nas pracy?
- Po tym wszystkim co usłyszałem nasuwa mi się pytanie, czy nie ma Pan zbyt wysokich kwalifikacji na to stanowisko?
- Co dobrowolnie uczynił Pan w ciągu ostatniego roku w kierunku podniesienia swoich kwalifikacji?
- Jakie umiejętności może Pan zaoferować naszej firmie?
- Czy ma Pan kwalifikacje, o które jeszcze nie zapytałem, a które Pana zdaniem mają związek z omawianym stanowiskiem pracy?
2. Pytania dotyczące przebiegu kariery zawodowej, poprzedniego pracodawcy, poprzednio wykonywanej pracy:
- Gdzie i na jakim stanowisku był Pan zatrudniony do tej pory?
- Dlaczego zwolnił się Pan z poprzedniego miejsca pracy?
- Jak był Pan traktowany w poprzedniej pracy?
- Jakie spotkały Pana największe niepowodzenia w poprzedniej pracy?
- Czego nauczył się Pan od swojego przełożonego (lub współpracowników) w poprzednim miejscu pracy?
- Czy może Pan wyobrazić sobie powrót do poprzedniej firmy?
- Co określiłby Pan jako “trwały ślad” swojej działalności w firmie, w której Pan ostatnio pracował?
- Na czym polegała Pana poprzednia praca?
- Jakie korzyści odniosła poprzednia firma z Pańskiej pracy?
- Co spowodowało, że wybrał Pan zawód ………?
- Jeżeli mógłby Pan wybierać zawód, to jaki zawód by Pan wybrał?
- Co może Pan uznać za swój największy sukces (porażkę) zawodową?
- Czy lubi Pan swój zawód?
- Jakich planów nie udało się Panu zrealizować w pracy zawodowej?
- Z dokumentów wynika, że często zmieniał Pan pracę zawodową? Dlaczego?
- Gdyby miał Pan zacząć życie od nowa, co by Pan w nim zmienił i które rzeczy robiłby Pan w inny sposób?
- Co w pracy zawodowej wykonuje Pan chętnie, a czego nie? Dlaczego?
3. Pytania dotyczące osobowości kandydata (jego motywacje, zainteresowania, poglądy, cechy osobowości, plany na przyszłość):
- Dlaczego chce Pan pracować w naszej firmie?
- Jakie są Pana plany zawodowe na przyszłość?
- Dlaczego jest Pan zainteresowany stanowiskiem, na które się Pan ubiega?
- Jakie życzy Pan sobie wynagrodzenie w naszej firmie? Ile chciałby Pan zarabiać?
- Ile chciałby Pan zarabiać za 5 lat?
- Co Pana zdaniem najbardziej motywuje pracownika do wysiłku w pracy?
- Jak woli Pan pracować – w grupie czy indywidualnie? Dlaczego?
- Czy mógłby Pan opisać szefa, z którym chciałby Pan pracować?
- Czy lubi Pan uregulowany tryb życia (lub pracy)?
- Jakie stanowisko w naszej firmie wybrałby Pan, gdyby dano Panu taką możliwość?
- Jakie jest Pana hobby? Jakie czyta Pan książki? Czy lubi Pan podróże (ewentualnie zwierzęta, ludzi itp.)?
- Z jakimi ludźmi chciałby Pan pracować, a z jakimi nie chciałby Pan pracować? Dlaczego?
- Co Pan zrobi, jeśli za pół roku otrzyma Pan propozycję lepszej pracy?
- Czy przeszkadza Panu niepunktualność? Dlaczego? Co Pana zdaniem jest najważniejsze w pracy zawodowej?
- Jakie są Pana najważniejsze zalety i wady?
- Jakie stanowisko pracy chciałby Pan osiągnąć za 5 lat?
- Gdyby poproszono Pana o opinię na swój temat, to jakby Pan opisał samego siebie?
- Jak według Pana jest Pan oceniany przez innych?
- Co Pan robi jeżeli szef odrzuca Pana dobrze uzasadniony wniosek (propozycję)?
- Co Pana zdaniem jest największym złem w stosunkach międzyludzkich w pracy?
- Co dla Pana jest ważniejsze zadowolenie z pracy, czy awans? (lub wysokie zarobki czy ciekawa praca, kierownicze stanowisko czy dobre stosunki z ludźmi itp.)?
- Czy czas wolny woli Pan spędzać sam, z rodziną, czy w towarzystwie znajomych?
- Dlaczego chce Pan zmienić miejsce pracy?
- Co mógłby Pan powiedzieć o sobie?
- Czego spodziewa się Pan po pracy u nas?
- Które z posiadanych przez Pana cech czynią z Pana dobrym pracownikiem?
- Jak Pan sądzi, z jakich względów koledzy z pracy uznaliby, że łatwo im z Panem współpracować?
- W jaki sposób radzi Pan sobie ze stresem?
4. Pytania o sytuację rodzinną kandydata:
- Co sądzi Pana żona na temat Pańskiego zamiaru podjęcia pracy w naszej firmie?
- Jak określiłby Pan styl wychowania w swoim rodzinnym domu?
- Co Pan sądzi na temat “Kobieta i praca zawodowa”?
- Co dla Pana jest ważniejsze: rodzina czy praca zawodowa? Dlaczego?
- Jak udawało się Panu dotąd godzić obowiązki rodzinne z pracą zawodową?
- Czy sytuacja rodzinna pozwala Panu zmienić miejsce zamieszkania?
Poznanie sytuacji rozinnej kandydata oraz stosunku jego rodziny do zatrudnienia u nowego pracodawcy jest uważane za tak ważną informację, że niektórzy pracodawcy stosują praktykę zapraszania na rozmowę kwalifikacyjną kandydatów wraz z ich małżonkami.
Przedstawionego zbioru pytań nie należy traktować jak kwestionariusza wywiadu, ponieważ kolejność pytań jest przypadkowa. Powtarzalność pytań umożliwia kandydatom wcześniejsze przygotowanie gotowej odpowiedzi, która wydaje im się najbardziej odpowiednią. Ułatwiają to zadanie specjalne pisane w tym celu poradniki, jak skutecznie ubiegać się o pracę, które lansują mody na określony sposób prezentowania się podczas rozmowy kwalifikacyjnej [np. 8].