III etap. Unia Europejska (European Union)

Cel przejścia do wyższego etapu integracji i utworzenia Unii Europejskiej został już nakreślony w Jednolitym Akcie Europejskim. Stosowna decyzja zapadła podczas szczytu w Maastricht w grudniu 1991 r. Traktat o Unii Europejskiej został podpisany również w Maastricht, 7 lutego 1992 r., a wszedł w życie – po ratyfikacji przez parlamenty narodowe i Parlament Europejski – 1 listopada 1993 r.

Unia Europejska opiera się na trzech filarach. Filar I, którego podstawą jest Traktat o WE , obejmuje dotychczasową problematykę Wspólnot Europejskich uzupełnioną o nowe dziedziny, jak np. Unia Gospodarcza i Walutowa, sieci transeuropejskie, ochrona konsumentów i zdrowia, edukacja i kultura oraz obywatelstwo Unii.
Utworzony przez Traktat o Unii Europejskiej Filar II – to postanowienia z zakresu Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa, a Filar III – Współpraca w Dziedzinie Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. Filar I podlega tzw. kompetencji wspólnotowej, natomiast pozostałe dwa filary pozostają w sferze współpracy międzyrządowej. Nowa, oparta na trzech filarach struktura jest wyrazem pogłębiających się tendencji integracyjnych, wykraczających poza zdominowaną zagadnieniami gospodarczymi współpracę w ramach dotychczasowych Wspólnot Europejskich.

Traktat z Maastricht nakreślił ścieżkę dojścia państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej do Unii Gospodarczej i Walutowej. Postanowiono, że nastąpi to w trzech etapach, w ciągu 8-10 lat.