Klasyfikacja metod badawczych

Słowo „metoda” pochodzi z języka greckiego i jest wieloznaczne. Obecnie przez metodę rozumie się świadomy sposób postępowania według ustalonych zasad w określonym celu.

Wynikiem badania naukowego powinien być obraz badanej rzeczywistości. Obraz ten powinien wiernie odzwierciedlać istniejące obiektywnie, niezależnie od badacza, rzeczy i procesy. Faktycznie wynik badania nie odzwierciedla wiernie rzeczywistości, lecz dzięki abstrakcji uogólnia rzeczywistość. Chodzi o to, by uogólnienie to było obiektywne i dawało obraz jak najbardziej zbliżony do prawdy. Warunkiem uzyskania takiego obrazu jest przestrzeganie zasad metodologicznych badania naukowego na wszystkich etapach procesu tworzenia pracy, tj. podczas: gromadzenia materiału badawczego, analizy i syntezy danych oraz sprawdzania poprawności twierdzeń i wniosków z wykonanych badań.

Metoda jest więc pewnym sposobem poznawania. W badaniach naukowych nikt nie posługuje się dowolnymi, przypadkowymi sposobami, lecz sposobami celowo dobranymi i zaplanowanymi. Równie często używa się określeń: metodyka, metodologia i technika badań.

T. Kotarbiński metodę rozumiał jako „zbiór wytycznych dotyczących sposobów postępowania, które należy stosować przy wykonywaniu określonej pracy lub osiągnięcia określonego celu. Jest to nazwa szczegółowych norm (przepisów), określających pewne swoiste dla danej nauki sposoby postępowań”. Metodyka jest więc zbiorem szczegółowych wskazań określających sposób postępowania w badaniach realizowanych w danej dyscyplinie naukowej. Techniką badań jest natomiast zespół środków i sposobów pomocniczych stosowanych w badaniach, mających znaczenie formalne i ułatwiających te badania.

Badania i obserwacje odnoszą się do faktów i zjawisk istniejących w rzeczywistości obecnie lub w przeszłości. Badania dzielimy najczęściej na praktyczne i naukowe. Badania praktyczne mają na celu rozwiązanie problemu ważnego z punktu widzenia bieżących potrzeb praktyki. Badania te nie są prowadzone w sposób systematyczny, mają najczęściej charakter wyrywkowy. Ich zasięg jest na ogół ograniczony, np. do określonego przedsiębiorstwa czy zakładu.

Badania naukowe wiążą się z jakimś określonym celem, a do ich realizacji są potrzebne pewne środki i sposoby działania. Celem badań naukowych jest wykrycie prawidłowości stale występujących w badanych zjawiskach oraz doprowadzenie na ich podstawie do wniosków ogólnych, ważnych nie tylko dla badanej zbiorowości, ale również dla wszystkich innych obiektów znajdujących się w warunkach analogicznych do badanych. Celem badań jest też wypracowanie właściwych metod badawczych służących poznaniu rzeczywistości.

Metody badawcze mogą mieć charakter uniwersalny, umożliwiający ich powszechne stosowanie, lub specjalny, przystosowany do określonych przedmiotów badań. W związku z tym całość metod badawczych można podzielić na dwie duże grupy: metody ogólne, mające powszechne zastosowanie, i metody szczegółowe, możliwe do zastosowania w określonej dziedzinie badań.

Refarat został znaleziony:

  • klasyfikacja metod badawczych
  • podział metod badawczych
  • rodzaje metod badawczych
  • podzial metod badawczych