Schemat faktoringu pełnego i niepełnego
7 grudnia 2010Schemat faktoringu pełnego
[faktoring pełny = faktoring właściwy
::::
faktoring niepełny = faktoring niewłaściwy]
Chodzi w takim wypadku o umowę faktoringu, w której strony dokonując przelewu wierzytelności, jednocześnie postanawiają, że ryzyko wypłacalności dłużnika obarczać będzie odtąd faktora. Mówi się w związku z tym, że w przypadku faktoringu właściwego, obok funkcji finansowania i funkcji usługowych, pełni on także funkcje del credere. Jej istota polega – w przypadku faktora – na tym, że z momentem zawarcia umowy o faktoring właściwy, faktor odpowiada również za to, że odbiorca towarów lub usług wykona ciążące na nim zobowiązania. Do czasu zawarcia umowy ryzyko to obciążało sprzedawcę i usługodawcę. Teraz będzie ono ciążyło na instytucji faktoringowej. W ten sposób faktor zabezpiecza przedsiębiorcę, który sprzedał lub dostarczył określony towar odbiorcy lub spełnił określoną usługę, przed niewypłacalnością dłużnika.
Faktoring właściwy jest stosunkowo drogi, bowiem kalkulując zapłatę (prowizję) faktor dolicza do niej koszty związane z ryzykiem odpowiedzialności del credere. Do zawarcia takiej umowy, z reguły dochodzi dopiero wtedy gdy faktor, po sprawdzeniu stanu majątkowego dłużnika, upewni się co do jego wypłacalności.
Faktoring niepełny.
[faktoring pełny = faktoring właściwy
::::
faktoring niepełny = faktoring niewłaściwy]
Podstawowa różnica pomiędzy faktoringiem właściwym a niewłaściwym polega na tym, że w przypadku tego ostatniego, ryzyko wypłacalności dłużnika nie przechodzi na faktora. W konsekwencji, będący przedmiotem faktoringu niewłaściwego przelew wierzytelności ze sprzedawcy lub usługodawcy nie jest definitywny. Nie można tu zatem mówić o sprzedaży wierzytelności, przeciwnie, w razie stwierdzenia niewypłacalności dłużnika, wierzytelność będąca przedmiotem umowy wraca do sprzedawcy lub usługodawcy.
Można by wysunąć koncepcję, że faktoring niewłaściwy sprowadza się de facto do umowy pożyczki, w której sprzedawca (dostawca) lub usługodawca, występuje w roli pożyczkobiorcy, zaś faktor – pożyczkodawcy. W przypadku faktoringu niewłaściwego polegałoby to na tym, że faktor, w zamian za przelaną nań wierzytelność, zobowiązuje się wypłacić sprzedawcy (dostawcy) lub usługodawcy, określoną kwotę pieniężną. Na poczet swej pożyczki faktor ma prawo ściągać należności od dłużnika, gdyby zaś ten ostatni okazał się niewypłacalny, zwrotu pozostałej reszty (lub całości) może dochodzić od samego sprzedawcy (dostawcy) lub usługodawcy .
Przyjmując koncepcję pożyczki za właściwą, dla wyjaśnienia natury prawnej faktoringu niewłaściwego można by nazwać go w konsekwencji faktoringiem „pożyczkowym” lub „kredytowym”, jak robili to autorzy wielu publikacji .
W nauce prawa wysunięto także inne wyjaśnienie natury prawnej faktoringu niewłaściwego. Mówi się, że faktoring niewłaściwy dochodzi do skutku na podstawie umowy zawartej warunkowo. Warunek ten łączyłby się mianowicie ze ściągalnością wierzytelności od dłużnika. W razie wypłacalności dłużnika cesja wierzytelności byłaby definitywna, w razie zaś wystąpienia niewypłacalności, wierzytelność wracałaby z powrotem do jej zbywcy.
Biorąc pod uwagę aspekt historyczny, należy powiedzieć, że faktoring niewłaściwy był wykorzystywany znacznie wcześniej niż faktoring właściwy. Banki i spółki faktoringowe przez długi czas stały na stanowisku, że przejęcie przez faktora odpowiedzialności del credere, rodzi zbyt daleko idące niebezpieczeństwo dla pozycji ekonomicznej faktora. Faktem jest również, że faktoring niewłaściwy jest tańszy, bowiem w razie gdy faktor nie przyjmował na siebie odpowiedzialności del credere, z natury rzeczy pobierał mniejszą prowizję .
Źródło: „Faktoring – specjalistyczna forma finansowania przedsiębiorstw”. Materiały szkoleniowe, Międzynarodowa Szkoła Bankowości