VI. EKWIWALENT ZA NIEWYKORZYSTANY URLOP

Ekwiwalent za czas niewykorzystanego urlopu naliczany i wypłacany przez pracodawcę pracownikowi jest wówczas, gdy ten ostatni nie ma możliwości skorzystania z całości lub z części urlopu wypoczynkowego z powodu:

• rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę;
• powołania pracownika do służby wojskowej – zasadniczej, okresowej lub zawodowej, także do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego;
• powołania do odbycia przeszkolenia wojskowego dłuższego, niż trzy miesiące;
• wyjazdu do pracy za granicą na podstawie skierowania.

Wysokość ekwiwalentu za niewykorzystany przez pracownika urlop oblicza się w następujący sposób: mnoży się ekwiwalent za jeden dzień urlopu, naliczony według zasad regulowanych zapisami prawa pracy przez liczbę dni niewykorzystanego urlopu.

Wysokość ekwiwalentu za dzień niewykorzystanego urlopu oblicza się jako średnią z miesięcznych wynagrodzeń z ostatniego roku podzieloną przez liczbę dni w danym roku po odjęciu przypadających niedziel i świąt oraz dodatkowych dni wolnych od pracy. Jako podstawę obliczeń traktuje się składniki wynagrodzenia o stałej, określonej wysokości, która obowiązuje w momencie nabycia prawa do pobrania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop pracowniczy oraz składniki zmiennej wysokości lub wypłacanej częściej, niż co miesiąc. Wówczas jako ich wysokość do obliczeń przyjmuje się średnią z ostatnich trzech miesięcy przed nabyciem prawa do pobrania ekwiwalentu na niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Średnia z wynagrodzeń, na podstawie której naliczany jest ekwiwalent, nie uwzględnia następujących świadczeń:

• wynagrodzenia za czas przestoju niezawinionego przez pracownika;
• wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika podczas, gdy przebywał on na urlopie wypoczynkowym;
• wynagrodzenia za okres choroby lub odosobnienia spowodowanego chorobą zakaźną;
• wynagrodzenia za pozostawanie przez pracownika w stanie gotowości;
• wynagrodzenia otrzymanego za usprawiedliwioną nieobecność w pracy;
• nagród jubileuszowych;
• nagród przyznawanych z zakładowego funduszu nagród;
• wynagrodzenia i odszkodowania przysługującego w razie rozwiązania stosunku pracy;
• odpraw pieniężnych;
• wypłat za spełnienie określonego zadania lub za określone osiągnięcie;
• dodatkowego wynagrodzenia, jakie otrzymują radcy prawni za pracę na zastępstwie sądowym.

W wypadku, gdy pracownik nie przepracował pełnych trzech miesięcy, jednak przysługują mu składniki przyznawane za okres nie dłuższy, niż miesiąc, wynagrodzenie faktycznie uzyskane z tego okresu dzieli się przez liczbę przepracowanych dni, za które otrzymywałby wynagrodzenie zgodnie z obowiązującym go czasem pracy.
Z kolei, jeśli przez cały okres przyjęty do obliczania wysokości ekwiwalentu lub też przez okres krótszy, lecz obejmujący, co najmniej jeden miesiąc kalendarzowy, pracownikowi nie przysługiwało wynagrodzenie za okresy nie dłuższe, niż miesiąc, ustalane w przeciętnej wysokości z okresu trzech miesięcy, w takim przypadku przy ustalaniu wysokości podstawy do naliczania ekwiwalentu uwzględnia się najbliższe miesiące, za które pracownikowi przysługiwałoby takie wynagrodzenie.
Przyznawanie ekwiwalentu za urlop odbywa się wyłącznie w warunkach określonych ustawą. Prawo pracy nie przewiduje możliwości umówienia się pracownika i pracodawcy co do okoliczności lub innej możliwości wypłaty za całość lub jakąkolwiek część urlopu, która z jakiś przyczyn nie może być wykorzystana.